محرم و صفر - آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد

بنام خدا

آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - بخش دوم

مراسم تعزیه خوانی

تعزيه خواني به ياد جانفشاني سالار شهيدان نیز يکي ديگر از مراسم آييني است که در يزد، از سابقه‌اي طولاني برخوردار است و مردم دارالعباده هر ساله در يک يا چند روز از دهه اول محرم و گاه تا سيزدهم محرم اقدام به تعزيه‌خواني مي‌کنند.

جمع‌آوري نذورات مردمي

مراسم عزاداري دهه اول علی‌رغم روضه‌خوانی، سینه‌زنی و عزاداری با پخش نذری، ذبح قربانی و دود کردن اسفند نیز همراه است به طوری که جمع آوری نذورات مردمی یکی از جذاب‌ترین رسوم به شمار می‌رود به این صورت که در نخستین روز محرم، دیگ‌های بزرگ مسی در گوشه‌ای از معابر در چهارراه‌ها، میدان‌های اصلی شهر، اماکن زیارتی و مراکز پر تردد شهر قرار می‌گیرد که هر دیگ متعلق به هیئت و حسینه‌ای خاص است و مردمی که از سال‌ها قبل به قول یزدی‌ها «نیتی به دل گرفته‌اند» نذورات خود را داخل این دیگ‌ها می‌گذارند.

این نذورات از هر چیز و به هر میزانی می‌تواند باشد. از حبوبات و برنج و شکر گرفته تا وجه نقد. مقدار و ارزش ریالی آن نیز معمولا زیاد نیست. این دیگ‌ها روز قبل از تاسوعا از سطح شهر جمع آوری می‌شوند و با محتویات آن براي عزاداران حسيني نذري طبخ مي‌شود.
بعضي از مردم شهر نیز نذر دارند كه در شب‌ها و روزهای محرم در خانه‌های خود نذري تهيه كنند که مرسوم‌ترین این نذری‌ها آش گندم، قيمه، شله زرد و نقل بيدمشك است.

نخل‌برداري در ظهر عاشورا

از دیگر رسوم کهن یزد که قدمتی دیرینه دارد و هر ساله مشتاقان را از سراسر کشور و حتی دنیا به خود جذب می‌کند، مراسم نخل‌برداری است. این مراسم از دیرباز نزد یزدی‌ها مرسوم بوده است و جذابیتی خاص دارد. «نخل» نمادي از تابوت امام حسین(ع) است که چوب‌بستی عظیم به شکل برگ درخت است، اما شباهتی به برگ درخت خرما ندارد.
نخل‌ در ایام محرم سر تا سر سیاهپوش می‌شود و از آن صدها شمشیر، قمه و خنجر برهنه آویزان می‌کنند. این نخل تزئینات دیگری نظیر آینه، میوه، پولک‌های مختلف، منگوله‌های تزئینی، دستمال‌های ابریشمی رنگی نیز دارد که در دو طرف نخل بسته می‌شود مردم هر کدام از عناصر به کار برده شده در نخل را نمادی از یک حادثه و متعلق به شخص خاصی در حادثه کربلا می‌دانند؛ مثلاً چوب نخل، به عنوان جنازه سید الشهدا (ع)، سیاه پوش کردن، به عنوان پارچه سیاه روی جنازه، شمشیر و نیزه‌ها به علامت تیر و نیزه‌های وارد شده بر بدن امام حسین (ع)، سرو نخل، به عنوان قد و قامت علی اکبر (ع)، آینه به عنوان نور وجود مبارک امام حسین (ع)، علم‌هایی که بر نخل بسته می‌شود به عنوان علمدار امام حسین (ع)، پارچه‌های زینتی که بر نخل می بندند به عنوان حجله حضرت قاسم (ع)، زنگ‌هایی که قدیم می‌بستند به عنوان زنگ کاروان امام حسین (ع)، عزادارانی که نخل را بر می‌دارند به عنوان تشییع کنندگان، سرطوق بالای نخل به عنوان کاکُل علی اکبر (ع) است.